جزوات خونشناسی
خون شناسي دكتر صادقيان جلسه 8
نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد
ترانه احمدی.ابوالفضل باغبان.سودابه زراعتکار.علیرضا نشانی.زهره عندلیب.سعید سعادتی.محدثه سادات پورنقی
---------------------------------------------------------------------------------------------------
نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد
مورفولوژي RBC
اريتروسيت ها سلول هاي بدن هسته با هاله روشن مركزي و قطر كمتر از گلبول قرمز است . هاله مركزي اگر كاملاً خالي باشد هيپو کروم است . آنيزوستيوز خفيف ممكن است در لام نرمال ديده شود . ( ممكن است در پرندگان و دوزيستان گلبول قرمز هسته دار باشد .)
مورفولوژي از لحاظ اندازه – رنگ – شكل – ساختمان – ساير موارد .
اندازه :
آنيزوسيتوز: اختلاف در اندازه سلول – ميكرو ستيوز : وقتي قطر RBC كمتر از 6و MCV كمتر از FL 75 در آلفي فقر آهن IDA ، آنمي بيماري مزمن ACD ، مسموميت با سرب ، آْنمي هموليتيك ، تالاسمي ، آنمي سيدروبلاستيك ديده مي شود .
: قطر بيشتر از m9 و MCV بالاي 100 است . 2 دسته است يا مگالوبلاستيك يا نان ماگوبلاستيك . در مگالوبلاستيك سلول ها بزرگ و تخم مرغي شكل است در نان مگالوبلاستيك سلول گرد است و بزرگ . علت مگالو كمبود اسيدفوليك و B12
نان مگالوآنمي آپلاستيك، بيماري كبدي ، الكليسم ، آنمي مقاوم به درمان ، هايپرتيروئيدي و CDA(III –I) با آنمي ارثي و ديس اريتروپوئيز.
شايع ترين علت ميكروسيتوز فقر آهن است . هموگلبين هاي Cو E ميكروسيتي مي دهند . با هسته يك لنفوسيت كوچك مقايسه مي كنيم . RBC و هسته (لنفوسيت)Len بايد هم اندازه باشند .
داروهاي شيمي درماني methotrexate ، Metfornmin (قند) ، trimethoprin phenytion (ضد تشنج) ، imatinib (لوسمي ميلوئيد مزمن CML ) باعث ماكروسيتوز مي شوند .
MDS ممكن است ماكرواوال دهند و باعث ماكروسيت شوند . در نوزادان زياد است ، هر جا (سندروم ميلوبلاستيك)
رتيكولوستيوز داشته باشيم ، pseudo
mnacro target : اگر نماي تارگت داشته باشد و بزرگ باشد به علت بيماري كبدي .
ماكرواووالوسيت : سلول هاي تخم مرغي شكل در آنمي مگالوبلاستيك و MDS
از نظر رنگ :
هيپوكروم : علل آن همان علل ميكروسيتوز است . هاله روشن مركزي از بيشتر مي شود و كاملاً خالي است .
هيپركروم : سلول كاملاً پر رنگ و MCH افزايش مي يابد مثلاً در اسفروسيتوز و هرجا كه ماكروداريم مثل آنمي مگالوبلاستيك .
Anisochromia :
پلي كرومازي : RBC هايي كه به جاي رنگ صورتي ته زمينه آبي دارند كه در حقيقت همان رتيك ها هستند كه با رنگ آميزي گيمسا ديده مي شوند .
رنگ آميزي حیاتي : Base اصلي رنگ آنها تركيب اسيدي است مثل نيومتيلن بلو ، تيلن بلو متيل و يوله بريلينت كريزل بلو . در 3 جاي هماتولوژي كاربرد دارد . : بررسي رتيك، HbH و هاينزبادي
Dimorphicanemia : فرمي از كم خوني است كه آنمي دو شكلي است . و در جمعيت سلول هاي نوروكروم و هيپوكروم است . مشخصه آنمي هاي سيدروبلاستيك . .............. ، به دنبال درمان فقر آهن .
Shape : شكل سلول ها :
Poikilocytosis : وجود اشكال غير طبيعي و عجيب (غريب ) در سطح لام . در نوع شديد به نفع آنمي مگالوبلاستيك و فقر آهن و تالاسمي است و بيماري ...... .....Hereditary pyrop ( بيماري ارثي نقص در غشا RBC كه آنمي همولتيك مي دهد )
اسفروسيت: گلبول هاي قرمزي كه در ظاهر يك تعداد كوچكتر به نظر مي آيند و پر رنگ تر و هاله روشن مركزي را يا ندارند يا در كنار RBC قرار مي گيرد . در اسفروسيتوز ارثي ،AIHA ( اتوايميون همولتيك آنمي ) و به دنبال ضايعات فيزيكي مثل سوختگي و شيميايي . اولين قدم براي تشخيص اسفروسيتوز ارثي و AIHA تست كومبس مي گذارند
Elliptocytes يا اووالوسيت : سلول هايي كشيده يا شبيه بيضی ( سلول سيگاري ) . به طور نرمال ممكن است كمتر از 5% ديده شود . در آنمي فقر آهن ديده شود . MA يا آنمي لگالوبلاستيك ، SCA سيكل سل يا آنمي داسي شكل ، در ميلوفيبروز مغز استخوان MMM
بيماري اليپتوسيتوز ارثي داريم .
Pencil cell يا سلول هاي قلمي : اگر يك طرف سلول هاي كشيده تر باشد از مشخصه هاي آنمي همولتيكو اگر 2 طرف نوك تيز باشد سلول داسي يا سيكل است .
Tear drop cell يا قطره اشكي يا داكروسيت يا لاكريوسيت : بيشتر به نفع ضايعه فضاگير مغز استخوان (ميلوفيبروز يا فيبروز مغز استخوان ) . متاستاز مغز استخوان است . يك عدد آن هم بايد گزارش شود .
Targetcer : به نسبت بزرگ و علاوه به Hb طبيعي و حاشيه اي يك مركزي از Hb دارند . چند تا تشخيص خاص دارد . بعد از برداشتن طحال ، تالاسمي ها ، هموگلبين پاتي ها به خصوص C.( DوE هم هست ) بيماري كبدي به خصوص يرقان انسدادي ، فقر آهن شديد .
Leptocyte : سلول هايي كه شديداً هيپوكروم اند . رينگي از Hb در اطراف و گهگاهي تجمع Hb در گوشه
Crenated cell : يا اكينوسايت يا contracted cell ، سلول هاي مچاله شده و كنگره دار كه حاشيه مضرس دارند . بيشتر مربوط به آرتيفلكت تهيه اسلايد است . ( در هواي سرد بيشتر ديده مي شود . ) اگر خون هايپراسمولار باشد (قند يا سديم بالا ) ، كاهش ATP سلول مثل در كمبود پيرووات كيناز و در PK ديفيشنسي (Deficioncy ) و اورمي
Burr cell : معادل اكينوسايت به كار مي برند . زوائد بلندتر است و مشخصه آنمي هموليتك است . زوائد منظم تر است .
Acanthocyte : زوائد بلندتر است ، نامنظم تر است ، نوك آن حباب دارد و برجسته است . نام ديگر Spur cell يا Thom cell مشخصه تيپيك Abe talipo proteinemia .(بتا ليپوپروتئين ندارد .) و در بيماري كبدي هم ديده مي شود .
شيستوزيت يا Fragments cell : سلول هاي تكه تكه شده ، گلبول هاي قرمز تكه تكه شده . مشخص آنمي هموليتيك داخل عروقي اند . در آنمي مگالوبوستيك يا سوختگي هاي شديد ديده مي شوند . آنمي هموليتيك اتوايميون MAHA-ASHA
بسته به شكل كه دارند نام گذاري مي شود : اگر شبيه كلاه خود باشد Helment cell مي گويند يا Burr cell اگر مثلثي باشد -- ----- حتماً بايد گزارش شود تا تشخیص را محدود كند .
Pinch cell يا knizocyte : در آنمي هموليتيك .RBC هايي كه هموگلبين آن را به دو قسمت تقسيم كرده و هاله روشن مركزي 2 قسمتي است .
سلول هاي تاولي (گاززده ) Blister cell يا Bite cell : مشخصه كمبود آنزيم G6PD و Hb هاي ناپايدار فضاي خالي در زير غشاي RBC ديده مي شود كه اگر كنده شود به عنوان Bite cell است .
استوماتوسيت يا سلول هاي شبيه دهان ماهي : هاله روشن مركزي كشيده است .
به طور نرمال در اسلايد با درصد كمي ديده مي شود . در بيماري كبدي و استوماتوسيتوز ارثي . ( اختلال در غشا پروتئين باند 7 اشكال دارد .)
بازوفيليك استپينگ : دانه هاي متعدد و بازوفيلي آبي رنگ كه بقاياي RNA هستند كه در داخل RBC است . معمولاً ظريف هستند FIUE هر جا كه مغز استخوان پركار شود ممكن است RBC نارس بيايد كه RNA در آن حفظ شده است يا در هنگام استرس . بازوفیليک course كه دانه هاي خشن دارد در مسموميت با سرب باشد آنمي مگالوبلاستيك ، تالاسمي ، كمبود آنزيم 5PN .
هاول ژولي بادي : به صورت دانه هايي با تعداد كم ، درشت ، پررنگ ، كاملاً گرد و معمولاً نزديك غشا هستند جنس آنها از بقاياي هسته است . معمولاً منفرد است در آنمي مگاموبلاستيك ،... ، بعد از برداشتن طحال . كمتر متعددند . اگر 4-3 تا بود مشخصه آنمي مگالوبلاستيك .(multiple هاول ژولي ) و .............dysevythro . حاشيه كاملاً صاف دارد . معمولاً يكي است و داخل RBC .
Cabotring : بقاياي دوك ميتوز است . به شكل يك حلقه يا هشت انگليسي (8) در آنمي freiniousx Anenia (PA ) ، مسوسيت با سرب ، ديس اريتروپوئيز ، در تالاسمي ، يك حلقه داخل RBC .
سيدروسيت (در رنگ آمیزی آبی پروس )يا pappenheimer ( در رنگ گیمسا): بقاياي آهن در RBC . معمولاً به طور نرمال ديده نمي شود . در مریض هایی كه خون زياد دريافت مي كنند مثلاً تالاسمي ها كه آهن زياد دارند.
هاینر بادي : بقاياي هموگلبين است. رنگ آميزي محيطي . متيل ويوله . بزرگتراند در كنار سلول ديده مي شود . اگر به هر دليلي Hb رسوب و تخريب شود ديده مي شود . در تالاسمي ، بيمار داراي Hb ناپايدار ، اگر اكسيدان قوي مصرف كند و .........
HbH : تركيبي است از B4 . انكلوژن ها رسوب مي كنند داخل گلبول قرمز .........
مالاریا:
Hbc : نقص در زنجيره B هموگلبين . جابه جايي اسيد آمينه شماره 6 . كه بعد از رسوب Hb ، كريستال تشكيل مي شود . در ايران تشكيل نمي شود . در آفريقا و آمريكا شايع است .
Babesia : شبيه مالار يا بيشتر در دام . ممكن است در انسان هم ديده شود . تعداد ring فرم ها 4 تا و زياد است
موارد ديگر :
رولوفرميشن ( پشت سر هم قرار گرفتن RBC به صورت سكه اي ). مشخصه ضايعات التهابي و بعضي از بد خيمي هاي خوني مثل ميلومي هاي متعدد. رابطه ي خوب با تست ESR دارد . اگر ESR بالا باشد نشان دهنده رولوست در درشت نمايي كم به خوبي ديده مي شود . توزيع RBC منظم نيست.
آگلوتينشن : تجمع نامنظم RBC ها به هم ديگر . مشخصه آنتي بادي هاي سرد است . كه براي جلوگيري از آن بايد حرارت داد. ...........
NRBC : در اسلايد غير طبيعي است مگر در نوزاد . نوزاد در روزهاي اول مي تواند به طور متوسط 500 تا داشته باشد از هفته اول به بعد نبايد ديده شود . حتي 1 عدد.
وجود باكتري در سطح لام . لام نبايد كثيف باشد . اگر اسلايد تميز باشد و ببينيم به خصوص داخل WBC به گزارش شود .
Yeast (مخمر ) (كانديدا) به خصوص داخل WBC.
سيستم گزارش دهي ثابتي نيست . بايد وجود و شدت را گزارش داد.
نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد نظربدهيد
