درس اندیشه اسلامی 2
جزوه تایپی سئوالات درس اندیشه اسلامی 2
1. دين را تعريف کنيد. (تعريف لغوي و اصطلاحي) و مراتب آن را توضيح دهيد؟
در لغت: کرنش – سرسپاري – پيروي – تسليم – خضوع – جزا (پاداش و کيفر) و اطاعت است.
در اصطلاح: مجموعه عقايد و قوانين و مقرراتي که خدا از طريق پيامبران براي هدايت انسان‌ها نازل فرموده است. مراتب آن بر دو نوع است؛ عام و خاص. علامه طباطبايي با الهام از قرآن دين را راه و رسم زندگي تعريف مي كند.
مراتب: همه پيامبران مردم را به يك دين واحد فراخوانده اند و حقيقت و ماهيت دين واحد است. قران كريم تمام اديان توحيدي را اسلام خوانده است چون هدف همه فرستادگان خدا يكي بوده است. پيامبران در هر امتي در پاره اي از قوانين و شرايع اختلاف داشته اتد و قرآن اين اختلاف را مي پذيرد و آن را حسب نقص و كمال مي داند و نه تضاد.
2. تقسيم‌بندي دين از ديدگاه جامعه‌شناسان را بنويسيد؟
- اديان ابتدايي: آنهايي هستند که از قبل وجود داشتند و از بين رفتند و 25 هزار سال قبل از ميلاد مسيح بودند. اما آثارشان در جوامع پيشرفته هنوز وجود دارد. (مانند اعتقاد به توتم تابو، اعتقاد به شي مقدس ( تيتيش )، قرباني
- اديان قديم: ادياني که در گذشته‌هاي خيلي دور بودند و از بين رفتند اما آثارشان از بين رفته است. مثل دين مصر يا چند خدايي بودن بشر و هر يك از مظاهر طبيعت داراي يك الهه است.
- اديان پيشرفته
3. تقسيم‌بندي دين از ديدگاه موحدان را شرح دهيد؟
دين حق: داراي عقايد واقعي هستند و از صفات کافي براي صحت و اعتبار برخوردارند و به آفريدگار و مبدأ و معاد معتقدند.
دين باطل: خدا ناباوران و مادي‌گرايان بي‌دين هستند كه يا به مبداء ، يا به معاد و يا هر دو اعتقاد ندارند.
4. روش عارف براي دستيابي به حقيقت چيست؟ کشف و شهود- در روش عرفاني ، تصفيه و رياضت نفس به جاي برهان و استدلال منطقي مي نشيند و ديدن حقيقت بجاي فهم آن قرار مي گيرد.
5. تفاوت عارف و فيلسوف در چيست؟
عارف، اصالت را به تزکيه و دريافت حق از طريق کشف شهود مي داند، اما فيلسوف، بر اصالت استدلال منطقي و فهم حق تأکيد دارد.
6. نبوت عام و نبوت خاصه را به اختصار شرح دهيد؟
نبوت عام: مجموعه مباحثي است که به پيامبر معيني اختصاص ندارد و درباره امور مشترک ميان همه پيامبران بحث مي‌کند.
نبوت خاصه: به مباحثي اطلاق مي‌شود که درباره نبوت يکي از پيامبران مانند حضرت محمد (ص) بحث و گفت و گو مي‌کند.
عناصر محوري نبوت دو چيز است. 1- قانون يا وحي 2- آورنده يا پيامبر است.
7. آيه شريفه قل انها انا بشر مثلکم يوحي به کدام نبوت اشاره دارد؟ نبوت عامه
8. وحي بر جمادات به چه صورت انجام مي‌گيرد؟
به صورت القاي امر تکويني
9. وحي بر حيوانات به چه صورت انجام مي‌گيرد؟
به صورت هدايت غريزي
10. وحي را تعريف کنيد. مصاديق آن را توضيح دهيد؟
وحي در لغت معناي: اشاره – سرعت – تفهيم و القاي پنهاني – اعلام در خفا و نوشتن است.
به اعتقاد لغت شناسان، جامع تمام معاني وحي «تفهيم و القاي سريع و نهاني» است که متوجه مخاطب خاص بوده و بر ديگران پوشيده است. اين معناي مشترک، در تمام مصاديق وحي صدق مي‌کند. خواه القاي امر تکويني بر جمادات باشد يا القاي امر غريزي بر حيوانات يا تفهيم خطورات فطري و قلبي بر انسان‌هاي عادي يا تفهيم شريعت بر پيامبران برگزيده.
مصاديق وحي: 1- الهام رباني به جماد ( وحي به جماد ) 2- الهام رباني ( وحي به حيوان ) 3- الهام رباني ( وحي به انسان )
4- وسوسه شيطان 5- اشاره 6- هدايت غريزي
11. تفاوت وحي با الهام در چيست؟ با ذکر يک مثال
منشأ الهام بر الهام گيرنده پوشيده است اما منشاء وحي به گيرنده وحي پوشيده نيست به همين علت پيامبران هرگز در گرفتن پيام آسماني دچار حيرت و اشتباه نمي‌شوند زيرا پيامبران بر چگونگي منشأ وحي علم حضوري دارند. مثال: وحي (الهام) به مادر حضرت موسي (ع) بود که او را شير ده و ترسيدي او را به نيل بينداز.
12. چرا نمي‌توانيم به حقيقت وحي پيامبران (ص) پي ببريم؟
زيرا وحي در قالب‌هاي ذهني و عقلي بشر نمي‌گنجد، امري مرموز و اسرارآميز است و يکي از مصاديق عالم غيب است.
13. درباره کيفيت وحي مستقيم توضيح دهيد؟
بدون واسطه بر قلب پيامبر نازل مي‌شود يعني فرشته‌اي واسطه وحي نيست. دشوار ترين نوع وحي، وحي مستقيم بوده است يعني هنگامي كه پيامبر مي خواهد با همه وجود خويش بي هيچ واسطه اي ارتباط برقرار كند.
هنگامي كه وحي مستقيم بر پيامبر (ص) نازل مي شده بانگ جرس مي آمده و شديدترين حالات بر پيامبر عارض مي شده. حضرتشان خسته و كوفته بنظر مي رسيدند. حضرت مي فرمايند: گاهي اوقات احساس مي كردم جانم از بدنم خارج مي شده است.
14. کدام ويژگي، وحي را از نبوغ و کشف و شهود متمايز مي‌سازد؟
خاستگاه وحي، از جهاني وراي شعور و آگاهي‌هاي حسي است و وحي يك ابزار شناخت قوي تر از عقل است.
15. در چه صورتي مي‌توان از تضاد واقعي علم و دين سخن گفت؟ که مفاد گزاره‌هاي علم و دين هر دو يقيني باشند.
16. آيا قرآن اشاره‌اي به تکنيک‌هاي صنعتي دارد؟ توضيح دهيد.
بله در نگاهي که قرآن به صنعت دارد، از حوادثي از جمله: واقعه بمباران هوايي طير ابابيل، تبديل شدن چوب به اژدها، هلاکت از طريق صيحه صوتي، نقل و انتقال اجسام بزرگ با سرعت فوق‌العاد مثل تخت بلقيس، نحوه توليد ابر، زندگي انسان در دل ماهي در دريا، در اختيار گرفتن توليد و جهت‌دهي باد و حرکت قاليچه حضرت سليمان (ع) و ... نام مي‌برد.
17. معجزه را تعريف کنيد. اقسام آن را توضيح دهيد.
معجزه از واژه عجز و ناتواني است در اصطلاح کار خارق‌العاده‌اي است که پيامبران براي اثبات نبوت خود انجام مي‌دهند که مردم را به مقابله يا مثل دعوت کنند و مردم از انجام آن عاجزند . 1. موقت 2. ختميه (يعني تا ابد مثل آن بوجود نمي‌آيد مانند معجزه وجود قرآن کريم) اکثر معجزات انبياء از نوع موقت هستند (غيرختميه)
18. با بررسي آيات قرآن مي‌توان به چه صنعت‌هايي اشاره کرد؟
صنعت گردشگري – صنعت کشتيراني – صنعت هوايي – صنايع دريايي – صنايع صيادي و غواصي – صنعت شناورهاي زيردريايي – عمران – سدسازي ذوالقرنين – ايجاد راه شوسه در دريا.
19. پارادايم‌هاي فکري دنياي امروز براي توليد تکنيک کدامند؟ (3 مورد)
1. پاردايم تکنيک صنعتي موجود در کشورهاي صنعتي
2. پارادايم تکنيک شهودي و عرفاني موجود در هند.
3. پارادايم تکنيکي ناشي از طراحي وحي الهي.
20. تکرار واژه قل در قرآن کريم خطاب به پيامبر (ص) چند بار است؟ دليل آن چه مي‌باشد.
300 بار – نقش پيامبر در ابلاغ وحي تنها تکرار بي کم و کاست پيام خداست است.
21. کتاب انسان موجود ناشناخته اثر کيست؟ علت تدوين آن چه مي‌باشد؟ كتاب اثر الكسيس كارل مي باشد.
و علت تدوين آن عبارتست از: 1- علم در شناخت انسان تاكنون پيشرفتي نداشته است. 2- هنوز روشي در دست نيشت كه بتواند انسان را در اجزا و در مجموعه و در روابطش با محيط خارج بشناسد. 3- انساني را كه متخصصان معرفي مي كنند، انسان واقعي نبوده بلكه شبحي ساخته و پرداخته تكنيك همان علم است. 4 – و مهترين علت آن عدم پيشرفت علم در شناخت انسان بعلت پيچيدگي و ابهام حقيقت انسان است و اين موانع پيشرفت هميشگي هستند.
و در نتيجه انسان براي شناخت کمال و سعادت ابدي خود نيازمند به وحي و نبوت است.
22. محدوديت‌هاي عقل و آفات و موانع دروني و بيروني آن را توضيح دهيد؟
عقل بشري نمي‌تواند موارد جزئي خوبي‌ها و بدهي‌هاي اخلاقي را درک نمايد. مثلاً عقل حس سپاسگزاري و پرستش خداوند را در مي‌يابد. اما نمي‌داند چگونه و با انجام چه اعمالي از عهده شکر او برآيد.
عقل در تشخيص آثار اخروي رفتارهاي انساني ناتوان است. عقل در مرحله تشخيص و عمل آسيب‌پذير است. محدوديت‌هايي که در مورد عقل گفته شد، محدوديت‌هاي ذاتي عقل بود.
آفات بيروني عقل مانند علايق، هواهاي نفساني، دلدادگي‌‌هاي شخصي و پيشينه‌هاي روحي و عاطفي، احساسات و واکنش‌هاي دروني.
23. چه امري وجود وحي را ضرورت مي‌بخشد تا خلاء معرفتي بشر جبران و تکميل گردد.
انسان براي شناخت کمال و سعادت ابدي خود نيازمند به وحي و نبوت است و حوزه هاي فرا عقلي و فراحسي وحي كه خارج از ادراكات عقلي اند.
24. رابطه عقل و وحي چگونه است؟
1- اگر وحي موافق عقل باشد، مستلزم لغويت نيست. زيرا تأييد دانسته‌هاي عقلي از سوي وحي، سبب مي‌شود که آدمي به داوري عقل خود اطمينان بيشتري پيدا کند و خطاي عقل را منتفي بداند.
2- اگر خردستيز و ضدعقل باشند، در زمره تعاليم آسماني نخواهند بود و احاديث مخالف با اصول عقلي نيز يا تفسير خاصي دارند يا از روايات جعلي به شمار مي‌آيند.
3- برخي گزاره‌ها و آموزه‌هاي وحي، فرا حسي و فراعقلي هستند (نه مخالف، نه موافق عقل هستند) که عقل در اين مورد سکوت مي‌کند و بدليل اعتراف به محدوديت و ناتواني خود اين آموزه‌ها را پذيرفته و اطاعت مي‌کند.
25. تعارض ميان علم و دين چگونه ابطال مي‌شود؟
1- بطور خلاصه وحي به ياري عقل مي آيد، نه جايگزين آن مي شود و نه رقيب آن محسوب مي گردد.
2- مذهبي بودن بسياري از متفكران بزرگ،حتي توحيدي ، انديشمندان عالمان علوم تجربي
26. دلايل عدم تعارض علم و دين در اسلام کدام است؟
به دليل عدم تحريف قرآن و رشد علوم در تمدن اسلامي اعم از علوم تجربي و غير تجربي ، فلسفه، عرفان و . . . – همچنين دعوت قرآن به تفكر و تدبر
27. نظريه تعامل بين دين و علم در اسلام با کدام آيه قابل جمع است؟ معني آيه
از آنچه بدان علم نداريد، تبعيت نکنيد. (اسراء: 36) – " بگو به مردم به آن چه در آسمان و زمين است ژرف بنگريد."
28. منظور کثرت‌گرايان ديني از تنوع در مقام فهم متون مقدس چيست؟
به عقيده کثرت‌گرايان، متن مقدس، مانند طبيعت حقيقتاً و ذاتاً امر مبهمي است . واقعيت غايي امري نامتناهي است. همه تصاوير گوناگوني كه از آن در اديان مختلف وجود دارد تا اندازه اي درست است هر چند نمي توانيم از اين موضوع اطمينان حاصل كنيم.
چند معنا دارد و چه راهي وجود دارد که تشخيص دهيم همه اديان در مورد يک واقعيت سخن مي‌گويند؟ مانند داستان فيل و مردان کور (يکي پاي فيل را لمس مي‌کند مي‌گويد فيل، يک ستون بزرگ است. و ديگر خرطوم را لمس مي‌کند و مي‌گويد ماري عظيم‌الجثه است که هر کدام به يک جنبه از کل واقعيت اشاره مي‌کنند) اين مردم بايد بر اساس گفته يک فرد بيناي مورد اعتماد که بدانند در مورد چيز واحدي سخن مي‌گويد به ماهيت فيل پي مي‌برند.
29. آيات تحدي که دلايل عقلي خدايي بودن قرآن را بيان مي‌کنند را بطور اختصار توضيح دهيد.
1. آياتي که فصاحت و بلاغت قرآن را يکي از جهات اعجاز قرآن مي‌دانند: (پيامبر براي مردم عرب جاهل آن زمان قرآن را به عنوان معجزه‌اي آورد که داراي کلماتي شيوا و تلفظ روان و گوش نواز بودن سخن (فصاحت) و دقت در تعابير و فهماندن مقصود (بلاغت) داشت که بشر عادي قادر به انجام اين کار نبود.
2. امي بودن پيامبر: (شکاکان مي‌گويند بشري که درس نخوانده و خطي ننوشته چگونه اين کتاب را نوشته است).
3. هماهنگي آيات: (نبودن اختلاف در آيات و هماهنگي در آن و خدايي بودن قرآن است).
(( مهم ))30. تحريف را تعريف کنيد و دلايل عدم تحريف قرآن را از نظر تاريخي، روايي و قرآني بنويسيد؟
تحريف از ريشه «حرف» به معناي لبه، کناره و مرز يک چيز گرفته شده اما در لغت به معناي مايل کردن، منحرف ساختن و دگرگون نمودن آمده است و تحريف سخن به معناي ايجاد گونه‌اي دگرگوني در آن است.
دلايل تاريخي:
1. حافظه شگرف عرب معاصر قرآن و علاقه مفرط آنان به حفظ قرآن
2. تقدس قرآن نزد مسلمانان و حساس بودن آنان نسبت به هر گونه تغيير در آن
3. دستورها و توصيه‌هاي ويژه پيامبر گرامي درباره تلاوت، کتابت، حفظ و جمع‌آوري قرآن
4. مطرح نشدن مسئله تحريف قرآن در ضمن انتقادهايي که از سوي صحابه و ائمه اهل بيت به زمامداران پس از رسول خدا شده است.
دلايل روايي:
1. حديث ثقلين: از احاديث متواتر اهل سنت و شيعه است که قرآن و عترت را دو گوهر گران‌سنگ مي‌دانند که تمسک به آن دو موجب هدايت است.
2. روايت: «آن گاه که فتنه‌ها چون پاره‌هاي شب بر مشا مشتبه شدند قرآن را دريابيد.» که اين روايت قرآن را مرجع آرا و تمايلات و جريان‌هاي حق و باطل مي‌داند.
3. در روايتي از امام صادق پيامبر فرمود: «براي هر سخن حقي، حقيقتي و براي هر سخن درستي، نوري است. پس آنچه را که موافق کتاب خداست فرا بگيريد و آنچه را که مخالف کتاب خداست رها کنيد.»
دلايل قرآني:
1. آيات تحدي است، آياتي که بر عجر بشر در آوردن حتي يک سوره مانند سوره‌هاي قرآن دلالت دارند.
2. دليل ديگر آياتي هستند که بيانگر اوصاف براي قرآن مجيد مي‌باشد. صفاتي مانند: نور، ذکر، هدايت بودن ..
(( مهم ))31. با توجه به وظايف ، پيامبران الهي به چند دسته تقسيم مي‌شوند توضيح دهيد؟
1. پيامبراني که صاحب کتاب آسماني و قانوني نبودند و وظيفه آنان فراخواني مردم به سوي خدا و معاد بود.
2. پيامبران تبليغي که مأمور تبليغ و ترويج و استقرار شريعت و قوانين بودند. مانند ابراهيم، نوح و ...
3. پيامبراني که داراي کتاب آسماني و شريعت بودند. که در اقليت بودند و نام پنج تن از اين رسولان در قرآن آمده است.
(( مهم ))32. جهاني بودن رسالت حضرت محمد (ص) با استناد به دو آيه شرح دهيد. (2 مورد-ترجمه)
1. « بگو اي مردم من فرستاده خدا به سوي همه شما هستم »
2. « تو را براي همه مردم نفرستاديم، مگر آن که بشارت دهنده و بيم دهنده باشي »
3. « اي پيامبر تورا نفرستاديم، مگر آن که براي جهانيان مايه رحمت باشي »
(( مهم )) 33. دين که حقيقت ثابتي است چگونه مي‌تواند به نيازهاي متغير بشر پاسخ گويد؟
نيازهاي متغير مربوط به گسترش زندگي و ضرورت‌هاي زندگي اجتماعي است که در طول زمان تغيير مي‌کند. در نظام قانونگذاري اسلام براي نيازهاي ثابت، قوانين ثابت و براي نيازهاي متغير قوانين متغير در نظر گرفته شده است. قوانين ثابت به منزله روح قوانين متغير است.
34. منابع استنباط احکام اسلام از ديدگاه شيعه را نام ببريد؟
کتاب – سنت – اجماع - عقل
35. قاعده ملازمه عقل و شرع را توضيح دهيد.
معناي ملازمه بين حکم عقل و شرع آن است که اگر عقل مصلحت ملزمه‌اي را کشف کند، ما را به اين نتيجه مي‌رساند که شرع هم حکمش همان است. هر چند آن حکم شرعي به دست ما نرسيده باشد و هر جا عقل مفسده ملزمه‌اي را کشف کند، حکم دين نيز همان است.
36. احکام اوليه و ثانويه را توضيح دهيد.
احکام اوليه: احکامي که مستند به نيازهاي ثابت انسان است. و در موارد خاص مثل اضطرار، هرگز قابل تغيير نيستند. مانند وجوب عبادات معين و تنظيم حيات فردي و اجتماعي از بعد اقتصادي، فرهنگي، حقوقي و حرمت قتل نفس و ... احکام اوليه بيان کننده چگونگي ارتباطات چهارگانه ثابت انسان‌اند که عبارتند از: ارتباط انسان با خويشتن، ارتباط انسان با خدا، ارتباط انسان با جهان هستي، ارتباط انسان با هم نوع خود.
احکام ثانويه: احکامي که هنگام بروز ضرورت‌ها و حالات ويژه مقرر مي‌شوند. در شرايطي که مکلف نتواند به احکام اوليه عمل کند، شارع حکم ديگري مقرر کرده تا به آن عمل شود، در واقع ملاک جعل حکم ثانوي، عدم دسترسي به حکم اولي است.
37. نقش عقل به هنگام مواجهه با تزاحم بين احکام با ذکر مثال توضيح دهيد؟
در باب تزاحم، اهم بر مهم و حکمي که مصلحت بيشتري دارد بر ديگري مقدم مي‌شود. اگر در جايي بين دو امر تزاحم پيش آيد، در خيلي از موارد، خود دين راه چاره را نشان داده است و گر نه انسان با عقل خويش مي‌تواند احکام را درجه‌بندي کند و به نتيجه برسد.
مانند: لمس کردن بدن نامحرم حرام است اما اگر چاره‌اي نداشته باشيم تزاحم بين لمس بدن و نجات جان او پيش خواهد آمد. پس لمس از نظر شرع اشکال ندارد.
38. قاعده لاضرر در اسلام به چه معناست؟
قوانيني در اسلام هستند که قوانين ديگر را کنترل مي‌کنند و بر آنها نظارت دارند و تا زماني که باعث ضرر نشوند قابل اجرا هستند و اگر به مرز ضرر رسيدند قاعده لاضرر جلوي آن را مي‌گيرد. مانند وضو گرفتن براي نماز واجب است اما اگر باعث ضرر باشد لازم نيست.
39. تفسيرهايي که از هدف بعثت پيامبران ارائه شده را به اختصار شرح دهيد.
1. تفسير دنياگرايانه: رسالت پيامبران را در مصالح دنيوي مي‌يابد و پيام رسولان را به زندگي اين دنيا محدود مي‌کنند و روي سه هدف (عدالت اجتماعي – رفاه و آباداني – رهايي از اضطراب و رنج دائمي زندگي دنيوي) متمرکز مي‌کند.
2. تفسير آخرت‌گرايانه: جدايي مطلق دين از دنيا و نفي هرگونه كاركرد دنيوي از ساحت دين آن گونه كه نزد آباء كليسا مطرح است و در برگيرنده همه شئون زندگي بشر اعم از دنيوي و اخروي است.
3. تفسير جامع‌گرايانه: معتقدند دعوت پيامبران باعث رسيدن به کمال، سعادت انسان و قرب به خدا است.
40. دلايل نظريه جامع‌نگر برون ديني و درون ديني را به اختصار شرح دهيد.
دلايل برون ديني: 1- از آنجا كه ركن اصلي در استدلال فلاسفه، زندگي اجتماعي و عدالت اجتماعي است و صفات نكوهيده و حميده ي انسان در زندگي ااجتماعي به فعليت مي رسد. بنابراين ، شرط لازم براي رسيدن انسان به سعادت و كمال حقيقي، برخورداري وي از مناسبات اجتماعي سالم است و متعلق پيام پيامبران ، زندگي انسان هاست و دعوت و پيام پيامبران نمي تواند ناظر به بخشي از زندگي و غافل از بخش ديگر باشد. 2- تصوير همه متفكران شيعه و سني از امامت، تصوير جامع يعني رياست دين و دنياست و از آنجا كه امامت در تفكر شيعه، تداوم و شعاع نبوت است، بنابراين تصوير جامع گرايانه در امامت، در نبوت نيز جريان مي يابد.
دلايل درون ديني: تصوي قرآن از جهت گيري دعوت پيامبران، تصويري جامع است، يعني قرآن نه تنها آخرت و خدا را هدف بعثت پيامبران مي داند، بلكه اصلاح زندگي اجتماعي و دنيوي را نيز از اهداف آنان معرفي مي كند.
41. به موارد زير پاسخ دهيد.
الف) يک آيه در مورد دعوت به خدا و توحيد (ترجمه آيه)
« همانا در ميان هر امتي پيامبري فرستاديم که خداي يکتا را بپرستيد و از طاغوت دوري کنيد »
ب) دعوت به معاد
« اي گروه جن و انس مگر براي هدايت شما از جنس خود شما رسولاني نيامدند که آيات مرا بر شما مي‌خواندند و شما را از مواجه شدن با اين روز سخت مي‌ترساندند؟ »
ج) دعوت به عدالت اجتماعي
« چنانکه در ميان شما رسولي از خودتان فرستاديم که آيات ما را براي شما تلاوت مي‌کند و نفوس شما را پاک گرداند و به شما تعليم کتاب و حکمت مي‌دهد... »
د) آزادي انسان
« و بارهاي سنگين و غل و زنجيرهايي (که بر گردنشان بود) از دوش آنها برمي‌دارد »
ه) تعليم و تربيت
« همانا ما پيامبران خود را ادله و معجزات فرستاديم و با ايشان کتاب و ميزان عدل نازل کرديم تا مردم را به راستي و عدالت گرايند و آن را که آن هم سختي و هم منافع بسيار بر مردم است آفريديم »
42. نظر شهيد مطهري را درباره جامعيت دين بنويسيد؟
اسلام طرحي کلي و جامع و همه جانبه و معتدل و متعادل که حاوي همه طرح‌هاي جزئي و کارآمد در همه موارد است.
43. احکام اوليه در چه صورت قابل تغيير است؟
حَرَج – اضطرار – ضرر و ضرار – تقيه – حفظ نظام – اساس دين
44. سکولاريز کردن دين در کدام تفسير مطرح مي‌شود؟
تفسير دنيا گرايانه
45. تفسير دنياگرايانه از هدف پيامبران روي چه اموري متمرکز است؟
سه هدف: 1. عدالت اجتماعي 2. رفاه و آباداني 3. رهايي از اضطراب و رنج دائمي زندگي دنيوي
46. حضرت هود، صالح، لوط، يوسف (ع) جز کدام گروه از پيامبران هستند؟
پيامبران تبليغي
47. حديث مشهور «حلالٌ محمد حلالٌ الي يوم القيامه و حرام محمد حرامٌ الي يوم القيامه» دلالت بر چه موضوعي دارد؟
جاودانگي اسلام (يعني تا روز قيامت دين همه‌ي انسان‌هاست)
48. اختلاف و تفاوت آموزه‌هاي آسماني در چيست؟
1. اختلاف در شکل اجرايي در شرايط گوناگون
2. اختلاف در سطوح و مراتب که ريشه در اختلاف استعدادهاي انسان‌هاي پيشين و پسين دارد.
49. فلسفه ازدواج‌هاي متعدد پيامبر اسلام (ص) در اواسط عمر را در چند سطر توضيح دهيد.
ازدواج پيامبر با زنان متعدد از روي زن دوستي و شيفتگي او نسبت به جنس زن نبوده است. زيرا ايشان زنان متعددي که پير، بيوه نيز بوده‌اند در ميان زنان خود داشته است. آن حضرت در اوايل جواني تا زمان حيات حضرت خديجه(س) تك همسري را اختيار نمودند.
- بعضي از ازدواج‌هاي پيامبر براي کسب قدرت بوده تا از راه وصلت، قبيله و عشيره خود را گسترش دهد (مانند صفيه دختر رئيس بني نفير از بني‌اسرائيل)
- بعضي از ازدواج‌هاي پيامبر براي بدست آوردن دلي بوده تا از بعضي خطرات احتمالي محفوظ بماند (ام حبيبه)
- بعضي از ازدواج‌هاي پيامبر براي نجات زني از بدبختي و فلاکت فقر بوده تا معاش او را تأمين کند (مانند زينب (ام‌المساکين) – سوده)
- بعضي از ازدواج‌هاي پيامبر براي اجراي حکم الهي بوده تا افکار غلط دوره جاهليت را از بين ببرد (مانند ازدواج باز نيت همسر سابق زيد پسر خوانده پيامبر بود. زيرا عرب‌ها ازدواج با همسر پسر خوانده را حرام مي‌دانستند)
50. آيه شريفه لقد کتبنا في الزبور من بعدالذکر ان الارض يوثها عبادي الصالحون، ما بعد از تورات در زبور داود نوشتيم که البته بندگان نيکوکار زمين را وارث و متصرف خواهند شد، دلالت بر چه موضوعي داشته و پيام آيه را به اختصار بنويسيد.
الف) دلالت بر مهدويت و احياي دين دارد.
ب) پيام: مهدويت و احياي دين و تدبير و مديريت زمين بدست صالحان است. (در سنت الهي صالحان وارث زمين هستند)
(( مهم )) 51. تفاوت شرايح آسماني در چه مواردي است؟ نظر قرآن در مورد ساير اديان آسماني چه مي‌باشد؟
از نظر قرآن کريم، اديان وحياني داراي ماهيت واحدند و نام عمومي آنها که بيانگر روح تعاليم همه پيامبران آسماني است، « اسلام » است.
تفاوت يا در سلسله مسائل فرعي و جزئي است (بر حسب شرايط زماني و محيط و مردم تغيير مي‌کند) يا در سطح و مرتبه است (پيامبران بعدي به موازات تکامل بشر در سطح بالاتر تعليم مي‌دهند) – در قرآن از همه پيامبران پيمان گرفته مبشر و مؤيد يکديگر باشند.
. آيه شريفه «و ما کنت تتلوا من قبله من کتاب و لا تخطه بيمينک» از کدام نوع آياتست و کدام ويژگي پيامبر را بيان مي‌کند؟
دسته‌اي از آيات تحدي (دعوت کننده به همانندآوري) هستند که ويژگي امي بودن پيامبر را بيان مي‌کند.
53. اعتبار قرآن و حجت آن وابسته به چيست؟
به مصونيت آن از تحريف است.
54. سند پيامبري پيامبر اسلام (ص) چيست؟
قرآن کريم
55. دلايل عقلاني – تاريخي برتري اسلام کدام‌اند؟
1. هيچ ديني به اندازه اسلام از تاريخ مدون و مکتوب و بي‌وقفه برخوردار نيست.
2. هيچ ديني، متن مقدس متواتري هم چون قرآن در اختيار ندارد.
3. هيچ ديني جز اسلام، معجزه جاويد ندارد.
4. سند اسلام «قرآن» است که دستخوش هيچ تحريفي نشده است.
5. اديان ديگر بهره‌ه ايي از حقيقت دارند اما در اينجا شمول‌گرايي نجات دهنده است. اديان ديگر به دليل بهره‌مندي‌شان از حقيقت و به نسبتي که از حقيقت بهره‌مند هستند، امکان نجات پيروان خود را دارند اما بايد به ديني عمل کرد که بيشترين نزديکي را به حقيقت مطلق دارد و آن اسلام است.
56. دلايل کثرت‌گرايان در مورد حق بودن اديان را بنويسيد؟
دليل اول: از آنجا که واقعيت غايي امر نامتناهي است، همه تصاوير گوناگوني که از آن در اديان مختلف وجود دارد، تا اندازه‌اي درست هستند.
دليل دوم: خيرخواهي خداوند و عشق او به بندگانش است. مقتضاي هدايت‌گري عام خداوند آن است که بيشتر انسان‌ها را هدايت‌يافته و بر طريق صواب و نجات بدانيم.
دليل سوم: تنوع در مقام فهم متون مقدس است. به عقيده آنان، متن، مانند طبيعت حقيقتاً و ذاتاً امر مبهمي است و چندين معنا دارد.
57. نقد نظريه کثرت‌گرايان را به اختصار بنويسيد.
بر اساس نظريه کثرت‌گرايي چه راهي است بفهميم همه اديان درباره يک واقعيت سخن مي‌گويند که در داستان فيل و مردان کور مي‌پذيريم آنها راهي جز اعتماد به حرف فرد بيننده که سخن واحدي بگويد نداشتند.
58. نظريه شمول‌گرايي را توضيح دهيد و انواع آن را نام ببريد.
تنها يک حق وجود دارد. مدعيان اديان در واقعيت غايي، صدق و کذب‌بردار هستند و نمي‌توانند مدعيان متعارض، همه صادق باشند. حق مطلق تنها يکي است و تنها يک دين است كه واجد حق مطلق است و پيروان ساير اديان تا حدي رستگار مي‌شوند . تنها يك شاهراه وجود دارد و بقيه راه‌هاي فرعي تا آنجا كه به آن شاهراه نزديك شوند از حقانيت بهره مند مي شوند.
انواع: 1. شمول عفو 2. شمول بدليل حقايق 3. شمول کفاره
59. ادبيات رايج در تورات و انجيل به چه صورتي نگاشته شده است؟
ادبيات روايي (يعني به دست شخص يا اشخاص گردآورده است که بصورت سوم شخص است.)
60. بخش‌هاي مختلف کتب مقدس منقطع از وحي تورات و انجيل را نام ببريد؟
انجيل: مرقس – متي – لوقا – يوحنا
تورات: سفر پيدايش – سفر خروج – سفر اعداد – سفر تثنيه
61. به عقيده يهوديان و مسيحيان بالاترين تجلي خداوند در چيست؟
مسيحيان: بالاترين تجلي خداوند در عيسي مسيح است که تجسد الوهي است.
يهوديان: موسي (ع) بالاترين تجلي را در کوه سينا يافته‌اند
62. مطالعه درباره جانشيني پيامبر اکرم (ص) در چند رويکرد قابل جمع‌بندي است نام برده توضيح دهيد. در 5 رويكرد
1. فقهي 2. کلامي 3. عرفاني 4. تفسيري- روايي ( كه نقش محوري دارد ) 5. تاريخي
امامت در رويکرد فقهي به عنوان نظريه سياسي و فقهي و از ديدگاه کلامي از اصول اعتقادي به شمار مي‌رود در اصطلاح روايات شناخت صحيح حجت خدا، ضامن هدايت يافتگي است.
63. در موضوع امامت و جانشيني پيامبر (ص) دانشمندان مذاهب در چه موردي اختلاف نظر دارند؟
در اينکه امام از سوي چه کسي تعيين مي‌شود ( اما انتصابي يعني از سوي خداست يا انتخابي از سوي مردم )
64. از نخستين مباحثي که پس از رحلت پيامبر (ص) نزد امت اسلام رواج يافت چه بود؟
نزاع بر سر جانشيني پيامبر
65. معناي لغوي امام در اصطلاح متکلمان را توضيح دهيد.
1. جانشيني 2. رياست عامه (ولايت بر امت در امور ديني و دنيوي) 3. واجب الطاعه بودن
66.بر اساس اعتقاد شيعه فهم توحيد و نبوت متضمن پذيرش چه اصلي است؟
امام شناسي
67. اختلاف اساسي شيعه و اهل سنت در جايگاه امامت کدام است؟
1. شيعه، امام را تبيين‌گر امور معنوي و دنيوي مردم مي‌داند، ولي اهل سنت امام را فقط تحليل‌گر امور سياسي مردم مي‌داند.
2. امامت در نزد شيعه يک امر کلامي است، ولي در نزد اهل سنت يک امر فرعي است.
3. نصب امام در نزد شيعه از افعال واجب خداست، اما در نزد اهل سنت، از افعال واجب بندگان خداست.
4. از ديدگاه شيعه تبيين وحي و اداره امور امت اسلامي به عهده شخصي است که از طرف خدا تعيين مي‌شود، ولي اهل سنت امامت را از مصالح همگاني مي‌داند که به نظر خود امت وانهاده شده است.
68. دلايل انتصابي بودن رهبر و امام از طرف خداوند را شرح دهيد؟
1.پيامبر در جواب« بحيره بن ابن فراس » که شرط حمايت خود از پيامبر را جانشيني آن حضرت قرار داد گفت: امر جانشيني بدست خداست. هر جا که بخواهد قرار مي‌دهد. 2. بيعت عقبه دوم مردم مدينه با پيامبر درمنا (که با صاحبان امر نزاع نکنيم) 3. اگر انتخاب خليفه در اختيار مردم بود حتماً رسول خدا چگونگي انتخاب و شرايط آن را مي‌گفت. 4. اصرار پيامبر در تعيين جانشين خود هنگام رفتن به جنگ.
69. مباني مهدويت را بطور اختصار از مبدأ شرح دهيد.
1. بشارت اديان پيش از اسلام: آيين يهود (به باور يهود وقتي مسيح بيايد پادشاهي خدا بر زمين مستقر و همه مردم به اورشليم باز مي‌گردند) آيين هندو (جهان 4 دوره دارد که در دوره چهارم که ما در آن هستيم سراسر جهان ستم و تاريکي فرا مي‌گيرد) آيين بودا (بوداي پنجم که آخرين بوداست مي‌آيد تا همه را نجات دهد) آيين زرتشت (سوشيانت با قهرمان اسطوره‌اي، فريدون، افراسياب، کيخسرو مي‌آيد) آيين مسيح (عيسي يا روح خدا مي‌آيد)
2. بشارت قرآن به منجي و موعود: الهي بودن پايان تاريخ و حکومت صالحان و ظهور مهدي موعود (عج) . خداوند به آنان كه ايمان آورده و كار شايسته كردند وعده داده است كه خليفه زمينشان گرداند.
70. در آيين يهود آخرين مسيح از نسل چه کسي است؟
حضرت داود (ع)
71. منظور از «ثقل اکبر» و «ثقل اصغر» چيست؟
در 18 ذي‌حجه سال 10 هجري پيامبر 2 ثقل را يادآوري کرد. 1. ثقل اکبر (قرآن)2.ثقل اصغر(عترت و اهل بيت خود)و دست علي (ع) را بالا برد و گفت هر که من مولاي او هستم علي مولاي اوست که به حادثه غدير معروف است.
72. با استناد بر يک آيه قرآن بشارت قرآن کريم بر مهدويت را توضيح دهيد.
بشارت به منجي و موعود است الهي بودن پايان تاريخ و حکومت صالحان و مهدي موعود و اراده مستمر خدا بر ظهور مهدي (عج) است.
73. با استناد به يک آيه قرآن مناصب پيامبر را شرح دهيد.
«و ما آتاکم الرسول فخذوه و ما نهاکم عنه فانتهوا» و شما آنچه رسول حق مي‌گويد بگيريد و هر چه نهي کند واگذاريد – واجب الاطاعه بودن دستورات و اوامر پيامبر را نشان مي‌دهد و مرجعيت ديني پيامبر را بيان مي‌کند.
74. واگذاري امر خلافت و جانشيني پيامبر (ص) در اعتقاد شيعه به خود مردم روان نيست، چرا؟
1. منشأ نزاع و اختلاف و هرج و مرج مي‌شود. 2. اتصاف امام معصوم به اعلميت باعث انتخاب امام در وراي صلاحيت مردم قرار گيرد و به اعتقاد دانشمندان شيعه بر خداوند حكيم به مقتضاي حكمت و قاعده لطف، نصب امام و حجت بر بندگان واجب است. بر امام نيز نصب قائم مقام در شهرهايي كه از آنها غايب است و در عصر غيبت واجب است.
75. در بحث ولايت فقيه مجتهد جامع‌الشرايط علاوه بر شرايط عمومي بايد چه ويژگي‌هايي را دارا باشد؟ (توضيح دهيد).
1. اجتهاد مطلق (فقيه باشد و بتواند همه مسائل را از منابع ديني استنباط کند و اجتهادش منحصر به يک موضوع نباشد)
2. عدالت مطلق (فقيه جامع‌الشرايطي باشد و داراي عقل عملي باشد؛ گناه نکند، واجبي را ترک نکند)
3. قدرت مديريت و رهبري (داراي بينش بالاي سياسي اجتماعي باشد. و با توجه به شرايط زمان از نيازهاي عصر خود آگاه باشد. داري قدرت اراده، شجاعت، قاطعيت در تصميم‌گيري و ... باشد که به اين ويژگي‌ها حسن‌الولايه گوينده)
76. حکومت جز کدام يک از احکام اسلام است؟
يکي از احکام اوليه اسلام است و مقدم بر مقام احکام فرعيه حتي نماز و روزه و حج است.
77. در جامعه‌شناسي سياسي مشروعيت به چه معناست؟
مقبوليت و رضايت مردم
78. نظرات مختلف در مورد حکومت ديني و دموکراسي را به اختصار بنويسيد.
گروه اول: اعتقاد به ناسازگاري به دليل جانبداري دين را دارند. حکم و حکومت را فقط از طرف خدا مي‌دانند نه از طرف مردم.
گروه دوم: اعتقاد به ناسازگاري براي جانبداري از دموکراسي دارند. دين سکولاريزه نشده را تهديدي بر نقش‌آفريني اراده جمعي و انتخاب‌گري انسان مي‌دانند.
گروه سوم: طرح سازگاري مشروط را بيان و به مردم سالاري دين معتقدند.
جزوه گناهان انبياء كامل مطالعه شود
